Darowizna nieruchomości w świetle prawa 2023

Skup Nieruchomości ORG — praktyczny przewodnik dotyczący sprzedaży nieruchomości ze spadku i dziedziczenia. Poniżej znajdziesz rzetelne informacje oparte na przepisach prawa i doświadczeniu ekspertów.

O darowiźnie można powiedzieć, że jest to przeniesienie własności nieruchomości. Za przykład może posłużyć okoliczność, kiedy rodzic chce przekazać nieruchomość swojemu dziecku.  Darowizna jest umową zawartą między dwoma podmiotami: darczyńcą i obdarowanym. Darczyńca swobodnie decyduje się na przekazanie czegoś obdarowanemu. Beneficjent staje się właścicielem otrzymanego daru. Kiedy mówimy o darze, odnosimy się na przykład do nieruchomości, firm, pieniędzy, pojazdów, kredytów i wielu innych, mogących wzbogacić aktywa biorcy. Zasadnicze elementy darowizny to wolny wybór darczyńcy i wzbogacenie się beneficjenta. Bardzo ważnym  elementem darowizny jest jej forma: w rzeczywistości musi ona zostać zawarta aktem publicznym w obecności dwóch świadków. Dlatego właśnie interwencja notariusza jest konieczna, aby zbyć jego majątek jako dar. Konieczność aktu publicznego jest uzasadniona znaczeniem czynu dawstwa i wpływem na dziedzictwo darczyńcy, który musi być w pełni świadomy popełnionego czynu i wszystkich wynikających z niego konsekwencji. Porada notariusza jest zatem niezwykle istotna, aby uzyskać wszystkie niezbędne i odpowiednie wyjaśnienia i sporządzić dokument zgodnie z prawem.

Opodatkowanie darowizny

Obowiązek zapłacenia podatku od spadków i darowizn zależy od dwóch podstawowych kwestii. Po pierwsze istotne jest kto komu darowiznę lub spadek przekazuje, po drugie – jaka jest wartość prezentu czy spadku. Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn dzielą bowiem podatników na kilka grup. Do pierwszej zalicza się:

•  małżonka, zstępnych (dzieci, wnuków), wstępnych (dziadków, pradziadków), pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. 

Do drugiej grupy zaliczamy: 

• zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych. 

Trzecią grupę podatników stanowią tzw. inni nabywcy. Każda grupa posiada pięcioletnie limity kwotowe:

• 9637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej,
• 7276 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej,
• 4902 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Warto zaznaczyć, że darowizny  niższe od wskazanych wartości są zwolnione z podatku. Jeśli są wyższe, podatek trzeba już zapłacić. Płaci się go od nadwyżki. Wartości kwot wolnych od podatku są jednak na tyle niskie, że w przypadku darowizny czy spadku nieruchomości kwestia podatku pojawia się właściwie zawsze.

Sprzedaż nieruchomości otrzymanej w darowiźnie

W przypadku, kiedy obdarowany chce sprzedać nieruchomość i zrobi to w ciągu pięciu lat od otrzymania darowizny, musi on w ciągu dwóch lat od sprzedaży przeznaczyć pieniądze uzyskane w ten sposób na tzw. własne cele mieszkaniowe. W ten sposób nie będzie musiał zapłacić podatku. Innymi słowy, jeśli pieniądze ze sprzedaży wyda na zakup mieszkania, domu albo remont. Pieniądze ze sprzedaży mieszkania, które zostało przekazane w darowiźnie, można przeznaczyć na spłatę kredytu mieszkaniowego lub odsetki od kredytu, którym finansowana jest nieruchomość. Ważne jest jednak, żeby to zobowiązanie było zaciągnięte wcześniej, niż nastąpiła sprzedaż mieszkania, które zostało przekazane w formie darowizny. Trzeba też pamiętać, by udokumentować wszystkie te czynności. Najłatwiej to zrobić gromadząc faktury, akty notarialne i potwierdzenia przelewu.